مصطفى النوراني الاردبيلي

182

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

دارد ، در پختن خوراكيهاى سبزىدار به كار مىرود . در ميان كردها از جوشانده تخم و گياه آن براى كم خونى و لاغرى استفاده مىكنند . « 5 » شنبليله امروزه در نواحى مختلف مانند : آسياى صغير ، ايران ، مصر ، الجزيره ، هند ، مراكش ، ايتاليا ، اسپانيا و غيره پرورش مىيابد . « 6 » دوشاب و شنبليله : دوشاب را از عصاره فشرده انگور با خرماتوت مىگيرند و مطلق آن منظور دوشاب انگور و خرما مىباشد . براى گرفتن و تهيه دوشاب انگورى با روش خانگى و محلى ايران ، آب انگور رسيده و شيرين را گرفته صاف نموده و مىپزند تا سه چهارم آن برود و يك چهارم بماند ، پس از آن خاك مخصوصى كه نوعى خاك رس است به آن مىزنند و مىگذارند كه ته نشين و شيرين شود . دوشاب مثلث طبى خون‌ساز و مقوى هاضمه است و براى اشخاص مبتلا به آبله ، سرخجه ، ذات الجنب و ذات الصدر مفيد است و مقوى باه در سرد مزاجان مىباشد . « 1 » تركيبات شيميايى : از نظر تركيب مواد مؤثر ، تخم شنبليله داراى الكالوئيدى به نام ترى گونلين و كولين و اسانس روغنى و ماده ساپونين و پرولامين است . آلكالوئيد ترى گونلين اثر توكسيك قوى روى نورومو سكولار پرپاريشن دارغ و بعلاوه ، شامل روغن ثابت و اسانس فرار و مقدارى زياد لعاب و مواد نشاسته‌اى مىباشد . خواص - كاربرد : از نظر خواص ميوه‌اى آن ، معتقدند كه برگ آن ملين و منضج است يعنى اعتدال سرفه‌هاى سرد ، استسقاء ، ورم طحال و كبد ، درد كمر ، برودت مثانه و قطره قطره ادرار كردن مفيد است . « 2 »

--> ( 5 ) - طب سنتى در ميان كردها ، ص 119 . ( 6 ) - گياهان دارويى ، دكتر على زرگرى ، ج 1 ، ص 637 . ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 2 ، ص 57 . ( 2 ) - معارف گياهى ، ج 1 ، ص 145 .